W Sejmie trwają prace nad projektem tzw. „ustawy frankowej”, która według założeń rządu ma przyspieszyć rozpoznawanie spraw dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych do franka szwajcarskiego.

Choć część proponowanych rozwiązań proceduralnych rzeczywiście może usprawnić funkcjonowanie sądów, Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB) ostrzega, że niektóre przepisy w obecnym kształcie mogą prowadzić do poważnego ograniczenia ochrony konsumentów oraz wywołać skutki finansowe liczone w miliardach złotych.

Dlatego SBB przekazało Posłankom i Posłom oficjalne stanowisko wraz z propozycjami konkretnych poprawek do projektu ustawy.

2026-05-26-stanowisko-SBB

SBB: przyspieszenie postępowań nie może odbywać się kosztem obywateli

Od początku prac legislacyjnych SBB aktywnie monitoruje przebieg komisji sejmowych, analizuje proponowane przepisy oraz uczestniczy w debacie dotyczącej skutków nowych regulacji dla kredytobiorców.

Naszym zdaniem państwo ma prawo i obowiązek usprawniać działanie wymiaru sprawiedliwości. Nie może jednak robić tego kosztem konsumentów, którzy przez lata byli stroną słabszą w sporach z sektorem bankowym i którzy dopiero dzięki orzecznictwu TSUE uzyskali realną ochronę swoich praw.

Projektowana ustawa musi pozostawać zgodna:

z Dyrektywą 93/13,
orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE,
zasadą skutecznej ochrony konsumenta,
oraz konstytucyjną zasadą równości stron postępowania.

Największy problem? Potrącenie i ryzyko utraty odsetek

Najpoważniejsze zastrzeżenia SBB dotyczą przepisów odnoszących się do zarzutu potrącenia podnoszonego przez banki.

W praktyce część sądów uznaje obecnie, że retroaktywny skutek potrącenia może prowadzić do „wyzerowania” odsetek należnych konsumentowi.

Oznacza to, że nawet po wieloletnim procesie i mimo korzystania przez bank z pieniędzy klienta, kredytobiorca może zostać pozbawiony ogromnej części należnych świadczeń.

Skala problemu jest ogromna.

Przy przykładowej sprawie:

kredyt: 400 tys. zł,

pozew przeciwko bankowi: 2021 r.,

odsetki należne na maj 2026 r.: ok. 187 tys. zł,

podniesienie przez bank zarzutu potrącenia może prowadzić do faktycznej utraty tych środków przez konsumenta.

Przy około 200 tys. spraw frankowych skutki takich rozwiązań mogą oznaczać transfer dziesiątek miliardów złotych od obywateli do sektora bankowego.

Dlatego SBB zaproponowało poprawkę jednoznacznie gwarantującą zachowanie prawa konsumentów do odsetek ustawowych za opóźnienie — niezależnie od dokonanego potrącenia.

SBB: konsument musi mieć prawo wyboru

Wątpliwości organizacji budzi również automatyczne zawieszanie obowiązku spłaty rat po doręczeniu pozwu.

Choć część kredytobiorców oczekuje takiego rozwiązania, nie wszyscy konsumenci chcą z niego korzystać.

W praktyce część osób:

nadal spłaca kapitał,
chce uniknąć późniejszej jednorazowej dopłaty,
albo świadomie buduje swoją wierzytelność wobec banku.

Dlatego SBB stoi na stanowisku, że decyzja o zawieszeniu płatności rat powinna należeć do konsumenta, a nie wynikać automatycznie z ustawy.

Ryzyko chaosu interpretacyjnego i kolejnych sporów

Podczas prac komisji wielokrotnie podnoszono również ryzyko powstania nowych sporów interpretacyjnych.

Zdaniem SBB część projektowanych przepisów:

może prowadzić do dalszego wydłużania postępowań,
wymuszać kolejne pytania prejudycjalne do TSUE,
oraz tworzyć nowe rozbieżności orzecznicze.

To szczególnie istotne dziś, gdy linia orzecznicza w sprawach frankowych jest już w dużej mierze ukształtowana.

W ocenie organizacji ustawodawca powinien unikać tworzenia przepisów nieostrych lub takich, które będą wymagały kolejnych lat interpretacji przez sądy.

SBB od miesięcy monitoruje prace Sejmu

Od wielu miesięcy przedstawiciele SBB:

uczestniczą w komisjach sejmowych,
analizują projekty ustaw,
monitorują poprawki,
rozmawiają z ekspertami i pełnomocnikami,
przygotowują stanowiska,
oraz przekazują Posłom uwagi strony społecznej.

To wielogodzinna praca wykonywana często poza światłami kamer, ale mająca realny wpływ na bezpieczeństwo prawne setek tysięcy obywateli.

Dzięki temu konsumenci mają dziś dostęp do bieżących informacji o tym:

jakie przepisy są procedowane,
jakie zmiany próbują wprowadzać banki,
jakie poprawki pojawiają się podczas komisji,
i jakie skutki mogą mieć one dla zwykłych obywateli.

Bez wsparcia społecznego taka działalność nie będzie możliwa

SBB działa wyłącznie dzięki wsparciu swoich członków, sympatyków i darczyńców.

To właśnie dzięki darowiznom możliwe jest:

monitorowanie prac Sejmu,
obecność podczas komisji i obrad,
przygotowywanie analiz,
udział w spotkaniach eksperckich,
reagowanie na pojawiające się zagrożenia legislacyjne,
oraz codzienna walka o prawa konsumentów.

Każdy artykuł, każde stanowisko, każda analiza i każda obecność podczas prac parlamentarnych to efekt zaangażowania ludzi, którzy uznali, że obywatelska kontrola nad procesem legislacyjnym ma sens.

Jeżeli cenisz naszą pracę, korzystasz z publikowanych materiałów i uważasz, że niezależny głos konsumentów powinien być obecny w Sejmie — wesprzyj działalność SBB choćby symboliczną wpłatą.

To właśnie dzięki temu możemy dalej patrzeć władzy i sektorowi finansowemu na ręce.

Dziękujemy, że jesteś z nami

Wesprzyj działania Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)

Od lat działamy społecznie i niezależnie – bez finansowania komercyjnego.

Analizujemy projekty ustaw, bierzemy udział w pracach komisji, reagujemy na nieprawidłowości i edukujemy konsumentów rynku usług finansowych, aby mieli realną wiedzę i realną ochronę.

Uruchomiliśmy zbiórkę na edukację i działania systemowe, aby móc kontynuować te działania w czasie intensywnych prac legislacyjnych i orzeczniczych.