13 maja 2026 r. odbyło się kolejne wspólne posiedzenie Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczące projektu ustawy frankowej (druk nr 1758). Już od pierwszych minut było jasne, że wokół projektu nadal istnieje bardzo głęboki konflikt pomiędzy Ministerstwem Sprawiedliwości a stroną społeczną reprezentującą kredytobiorców frankowych oraz praktyków prowadzących sprawy sądowe.

Najmocniej wybrzmiały trzy kwestie:

sprzeciw wobec rozszerzenia zarzutu potrącenia dla banków,
obawa przed rozwaleniem obecnej linii orzeczniczej,
oraz zarzut, że Ministerstwo tworzy przepisy w oderwaniu od realiów sal sądowych.

W trakcie dyskusji przedstawiciele strony społecznej wielokrotnie podkreślali, że obecna praktyka sądowa i orzecznictwo TSUE już dziś w dużej mierze rozwiązują problemy frankowe, a projekt ustawy może wygenerować nowe spory, kolejne pytania prejudycjalne i jeszcze bardziej wydłużyć postępowania.

Początek posiedzenia. Poseł Małgorzata Wassermann: „ten projekt nas ogromnie dzieli”

Posiedzenie otworzył przewodniczący komisji, wskazując, że obrady są kontynuacją prac z 26 marca 2026 r. oraz że do rozpatrzenia pozostało pięć artykułów projektu ustawy.

Jeszcze przed rozpoczęciem procedowania głos zabrała poseł Małgorzata Wassermann. Podkreśliła, że projekt ustawy wywołuje bardzo silne podziały merytoryczne.

Już od początku było jednak widać, że kluczowym polem konfliktu ponownie stanie się art. 18 projektu ustawy i kwestia zarzutu potrącenia.

Adwokat Wojciech Ciesielski: banki stosują potrącenie w sposób wadliwy

Jako jeden z pierwszych głos zabrał adwokat Wojciech Ciesielski. Skupił się na art. 18 ust. 2 projektu ustawy.

Mecenas Ciesielski podkreślał, że choć sam kierunek ochrony konsumenta przed kosztami procesu jest pozytywny, to projekt zawiera bardzo niebezpieczny zapis dotyczący sytuacji, w której konsument „nie zakwestionował zasadności potrącenia”.

Jak wskazywał:

banki bardzo często podnoszą zarzut potrącenia wyłącznie ewentualnie,
jednocześnie nadal twierdzą, że umowa jest ważna,
wierzytelności przedstawiane do potrącenia bywają wadliwe,
a konsumenci mają pełne prawo je kwestionować.

Ministerstwo Sprawiedliwości: „TSUE dopuszcza badanie złej wiary konsumenta”

Stanowiska resortu broniła Aneta Wiewiórowska, pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta.

Przedstawicielka Ministerstwa powoływała się na wyrok TSUE w sprawie Herchowski, argumentując, że:

konsument może niesłusznie sprzeciwiać się potrąceniu,
sąd powinien móc badać ewentualną złą wiarę konsumenta,
całkowite wyłączenie kosztów mogłoby być sprzeczne z orzecznictwem TSUE.

To stanowisko spotkało się z bardzo ostrą reakcją strony społecznej.

Adwokat Karolina Pilawska (ekspert i Partner SBB): „to nie gwarantuje ochrony konsumenckiej”

Jedno z najmocniejszych wystąpień podczas całego posiedzenia należało do mec. Karoliny Pilawskiej – adwokat, ekspert i Partner SBB.

„Takie uregulowanie absolutnie nie jest zgodne z prawem i w żadnej mierze nie gwarantuje ochrony konsumenckiej.”

— mec. Karolina Pilawska, adwokat, ekspert i Partner SBB

Mecenas Pilawska bardzo stanowczo zakwestionowała pozostawienie możliwości podnoszenia zarzutu potrącenia aż do zakończenia postępowania w II instancji.

Jak podkreślała:

takie rozwiązanie nie gwarantuje realnej ochrony konsumenckiej,
bank może podnieść zarzut dopiero na rozprawie apelacyjnej,
sąd będzie wtedy zmuszony odraczać rozprawy,
a to w praktyce wydłuży postępowania.

Ekspert SBB zwróciła też uwagę na fundamentalny problem praktyczny, którego – jej zdaniem – Ministerstwo nie uwzględnia.

Jak wskazywała:

banki podnoszą zarzut potrącenia w sposób ewentualny,
jednocześnie nadal twierdzą, że umowy są ważne,
tymczasem zgodnie z orzecznictwem SN strona podnosząca potrącenie powinna być pewna swojego roszczenia.

„My mamy ogromne obawy, że to się skończy tak, że sądy będą orzekać w różny sposób.”

— mec. Karolina Pilawska, adwokat, ekspert i Partner SBB

Mecenas Pilawska ostrzegła, że brak jasnych zasad ustawowych dotyczących skutecznego potrącenia może doprowadzić do:

chaosu orzeczniczego,
sprzecznych wyroków,
kolejnych skarg kasacyjnych,
nowych pytań prejudycjalnych do TSUE,
i dalszego wydłużania postępowań.

To wystąpienie bardzo mocno pokazało zderzenie praktyki procesowej z podejściem resortowym opartym głównie na teorii legislacyjnej.

Poseł Małgorzata Wassermann: „to wygląda jak prezent dla banków”

Bardzo mocne stanowisko zaprezentowała poseł Małgorzata Wassermann.

„Mam takie poczucie, że to jest prezent dla banków.”

— Małgorzata Wassermann, poseł PiS, Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka

Posłanka pytała przedstawicieli Ministerstwa:

dlaczego państwo chce dodatkowo wzmacniać pozycję banków,
dlaczego projekt ma rozszerzać możliwości potrącenia,
i dlaczego ignorowane są głosy praktyków oraz strony społecznej.

Poseł Wassermann wskazywała, że projekt:

może uderzyć w konsumentów,
wydłużyć postępowania,
zburzyć wypracowaną linię orzeczniczą,
i wygląda jak „prezent dla banków”.

Adwokat Marcin Żurek: „99,9% potrąceń banków jest wadliwych”

Bardzo mocne wystąpienie przedstawił także adwokat Marcin Żurek reprezentujący stronę społeczną.

„99,9% przypadków pokazuje, że te potrącenia przez bank nie są dobrze robione proceduralnie.”

— adw. Marcin Żurek, przedstawiciel strony społecznej

Jak wskazywał:

niemal wszystkie obecnie stosowane przez banki potrącenia są wadliwe proceduralnie,
konsumenci kwestionują je, bo są źle skonstruowane,
a projekt otwiera sądom dodatkową drogę do obciążania kredytobiorców kosztami.

Mecenas Żurek bardzo ostro odpowiedział też Ministerstwu, domagając się wskazania choć jednego realnego przykładu „złej wiary konsumenta”.

Fundacja Forum Konsumentów: „ustawa jest już spóźniona”

Ziemowit Bagłajewski z Fundacji Forum Konsumentów wskazywał, że projekt ustawy w praktyce zdezaktualizował się jeszcze w trakcie prac legislacyjnych.

„Trybunał Sprawiedliwości zdążył wszystkie elementy sporne już wyjaśnić.”

— Ziemowit Bagłajewski, Fundacja Forum Konsumentów

Według niego:

TSUE zdążył już wyjaśnić większość sporów,
sądy mają obowiązek stosowania tych wyroków,
a nowa ustawa może wywołać kolejne konflikty interpretacyjne.

Przedstawiciel Fundacji otwarcie stwierdził, że strona społeczna opowiada się obecnie za zakończeniem prac nad ustawą.

Mecenas Daniel Szczubełek: „to będzie niekorzystne dla konsumentów”

Bardzo ważne wystąpienie przedstawił także radca prawny Daniel Szczubełek ze Społecznego Nadzoru Bankowego.

„To będzie rozwiązanie niekorzystne dla konsumenta.”

— radca prawny Daniel Szczubełek, Społeczny Nadzór Bankowy

Radca Prawny Daniel Szczubełek ostro krytykował automatyczne wstrzymywanie spłat rat:

wskazując, że nie każdy konsument chce unieważnienia umowy,
część kredytobiorców chce nadal spłacać kredyt,
a automatyczne wstrzymanie może zwiększać saldo zadłużenia.

Podkreślał też, że:

projekt nie reguluje wielu kluczowych sytuacji praktycznych,
nie rozwiązuje problemów po oddaleniu powództwa,
i może narazić konsumentów na bardzo poważne skutki finansowe.

Arkadiusz Szcześniak (Prezes SBB): „ta ustawa może wydłużyć sprawy”

Jedno z najważniejszych wystąpień podczas całego posiedzenia należało do Arkadiusza Szcześniaka, Prezesa Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu.

„Jest obawa, że oczywiście również sędziowie będą mieli podzielone zdanie co do interpretacji tych zapisów.”

— Arkadiusz Szcześniak, Prezes Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)

Prezes SBB ostrzegał, że:

wiele nowych przepisów będzie wymagało kolejnych interpretacji TSUE,
sądy mogą zacząć kierować nowe pytania prejudycjalne,
a sprawy frankowe ponownie ugrzęzną na lata.

„Będziemy czekali na kolejne orzeczenie TSUE, a w tym czasie sprawy będą zawieszone.”

— Arkadiusz Szcześniak, Prezes SBB

Prezes Szcześniak zwracał uwagę szczególnie na sytuację klientów Getin Noble Banku:

których sprawy już dziś są wyjątkowo trudne,
a nowe regulacje mogą dodatkowo je wydłużyć nawet o kolejne lata.

„Ustawa miała sens w 2019 roku, nie w 2026”

W dalszej części debaty bardzo mocno wybrzmiał argument, że ustawa jest spóźniona o kilka lat.

Strona społeczna wskazywała, że:

po wyroku Dziubak linia orzecznicza została już ukształtowana,
większość spraw kończy się dziś w I instancji,
banki coraz częściej nie składają apelacji,
a największym problemem nie są już wyroki, tylko rozliczenia po wygranej.

Padło też bardzo wyraźne stanowisko, że jeśli ustawa miałaby komukolwiek realnie pomóc, to przede wszystkim klientom upadłego Getinu.

Ministerstwo: „ustawa jest potrzebna, żeby odkorkować sądy”

Minister Arkadiusz Myrcha konsekwentnie bronił projektu.

„Ta ustawa jest potrzebna po to, żebyśmy mogli odkorkować sądy.”

— Arkadiusz Myrcha, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

Argumentował, że:

liczba spraw frankowych nadal przekracza 100 tys.,
sądy są przeciążone,
a ustawa ma wyłącznie charakter proceduralny i służy usprawnieniu postępowań.

„Najważniejsze dla konsumenta to mieć sprawę rozstrzygniętą szybko.”

— Arkadiusz Myrcha, Ministerstwo Sprawiedliwości

Resort przekonywał, że:

przepisy o automatycznym zabezpieczeniu mają ograniczyć lawinę zażaleń,
potrącenie ma służyć ekonomice procesowej,
a celem ustawy jest skrócenie czasu oczekiwania na wyroki.

Jednocześnie Ministerstwo deklarowało gotowość do dalszych zmian i modyfikacji projektu.

Opozycja: „ustawa nie rozwiąże problemu”

Bardzo krytyczne stanowisko zaprezentowali także posłowie opozycji.

Poseł Sebastian Kaleta wskazywał, że:

ustawa powinna mieć charakter materialny, a nie proceduralny,
rozwiązania wypracowane przez sądy powinny zostać wpisane do prawa,
a obecny projekt problemu frankowego po prostu nie rozwiąże.

„Ta ustawa problemu nie rozwiąże.”

— Sebastian Kaleta, poseł PiS

Finał komisji: Ministerstwo zaczyna wycofywać się z potrącenia

Pod koniec posiedzenia minister Arkadiusz Myrcha przyznał, że jeśli wokół potrącenia istnieje tak duży opór, resort jest gotowy do dalszych zmian projektu.

To był jeden z najważniejszych momentów całego posiedzenia.

Co wybrzmiało najmocniej po komisji?

Dzisiejsze posiedzenie bardzo mocno pokazało rosnący rozdźwięk pomiędzy:

praktykami prowadzącymi tysiące spraw frankowych,
organizacjami społecznymi,
a Ministerstwem Sprawiedliwości.

Strona społeczna wielokrotnie podkreślała, że:

zna realną praktykę sądową,
widzi jak banki faktycznie działają procesowo,
obserwuje problemy konsumentów po wyrokach,
i ostrzega przed tworzeniem przepisów w oderwaniu od praktyki.

Ministerstwo natomiast konsekwentnie broniło ustawy jako narzędzia proceduralnego mającego „odkorkować” sądy i przyspieszyć postępowania.

Po dzisiejszej komisji wyraźnie jednak widać, że:

projekt nadal budzi ogromne kontrowersje,
wiele środowisk uważa go za spóźniony,
a część zapisów może jeszcze zostać zmieniona lub wycofana pod presją strony społecznej i praktyków rynku.

Jeżeli chcecie dokładnie prześledzić, co wydarzyło się podczas komisji, możecie obejrzeć całe posiedzenie bezpośrednio na stronie Sejmu:

Dziękujemy, że jesteś z nami

Wesprzyj działania Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)

Od lat działamy społecznie i niezależnie – bez finansowania komercyjnego.

Analizujemy projekty ustaw, bierzemy udział w pracach komisji, reagujemy na nieprawidłowości i edukujemy konsumentów rynku usług finansowych, aby mieli realną wiedzę i realną ochronę.

Uruchomiliśmy zbiórkę na edukację i działania systemowe, aby móc kontynuować te działania w czasie intensywnych prac legislacyjnych i orzeczniczych.