10 września 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosi wyrok w polskiej sprawie C-510/25 (Adazik). Rozstrzygnięcie może mieć bardzo duże znaczenie dla sposobu rozliczania nieważnych umów kredytowych oraz dla prawa konsumentów do odsetek za opóźnienie. Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu przeprowadzi transmisję online z ogłoszenia wyroku, a bezpośrednio po nim zaproszeni prawnicy wyjaśnią, co orzeczenie TSUE oznacza w praktyce dla kredytobiorców.

10 września 2026 r.

od godz. 9:30 – transmisja z TSUE

po ogłoszeniu wyroku – komentarze prawników Partnerów SBB

transmisja ClickMeeting

retransmisje Facebook | YouTube | TikTok

O co właściwie pyta polski sąd?

Sprawa została skierowana do TSUE przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Punktem wyjścia jest nieważna umowa kredytu. Trybunał nie ma więc odpowiedzieć na pytanie, czy dana umowa frankowa jest nieważna, lecz jak należy rozliczyć konsumenta i bank po stwierdzeniu nieważności umowy.

Sąd zadał TSUE dwa pytania, które w praktyce można sprowadzić do dwóch bardzo prostych problemów.

PYTANIE NR 1: Czy sąd może sam „zrobić saldo”?

Konsument żąda od banku zwrotu pieniędzy zapłaconych na podstawie nieważnej umowy.

Bank ma z kolei roszczenie dotyczące zwrotu wypłaconego kapitału.

Czy sąd może z urzędu, nawet bez odpowiedniej czynności banku, zestawić obie kwoty, odjąć jedną od drugiej i zasądzić jedynie różnicę?

Właśnie tego dotyczy pierwsze pytanie prejudycjalne. Polski sąd pyta, czy prawo UE pozwala na rozwiązanie, w którym roszczenie konsumenta zostaje z urzędu skompensowane z roszczeniem banku, a w konsekwencji roszczenie konsumenta pojawia się dopiero wtedy, gdy suma jego wpłat przekroczy wypłacony kapitał.

I tu dochodzimy do sporu o teorię salda i teorię dwóch kondykcji.

300 000 zł kredytu i 250 000 zł wpłat. Zobaczmy różnicę na prostym przykładzie

Załóżmy, że:

bank wypłacił konsumentowi 300 000 zł kapitału,

a konsument do chwili rozliczenia:

wpłacił bankowi 250 000 zł.

Przy teorii dwóch kondykcji

Istnieją dwa odrębne roszczenia.

Konsument → 250 000 zł wobec banku

Bank → 300 000 zł wobec konsumenta

Konsument może więc dochodzić zwrotu swoich 250 000 zł, natomiast bank musi rozliczyć własne roszczenie zgodnie z przewidzianymi prawem zasadami.

Przy teorii salda

Sąd zestawia:

250 000 zł – 300 000 zł = –50 000 zł

i może dojść do wniosku, że konsumentowi nie należy się do zasądzenia żadna kwota, ponieważ nie oddał jeszcze w ratach równowartości wypłaconego kapitału.

To właśnie taki mechanizm jest przedmiotem pytania skierowanego do TSUE. Podobny przykład pokazują również materiały dotyczące C-510/25: przy kapitale 300 tys. zł i wpłatach 250 tys. zł zastosowanie teorii salda prowadzi do całkowicie innego wyniku procesowego niż potraktowanie obu wierzytelności jako odrębnych.

Ale problem nie kończy się na tych 50 tysiącach

I właśnie dlatego sprawa C-510/25 jest znacznie ważniejsza, niż mogłoby się wydawać.

Nie chodzi wyłącznie o odpowiedź na pytanie:

„ile konsument zapłacił, a ile dostał od banku?”

Chodzi również o to:

od jakiej kwoty konsumentowi należą się odsetki za opóźnienie i za jaki okres.

I temu poświęcone jest drugie pytanie prejudycjalne.

PYTANIE NR 2: Co z odsetkami należnymi konsumentowi?

Sąd Okręgowy w Warszawie zapytał TSUE, czy dyrektywa 93/13 pozwala ograniczać prawo konsumenta do odsetek za opóźnienie od świadczeń, które zapłacił bankowi na podstawie nieważnej umowy.

Co więcej, sąd pyta również, czy dopuszczalna jest taka wykładnia prawa krajowego, zgodnie z którą konsumentowi w ogóle nie przysługują odsetki za opóźnienie od wszystkich świadczeń spełnionych na rzecz banku.

To pytanie może mieć ogromne znaczenie finansowe.

Przykład: co kilka lat procesu może zrobić z odsetkami?

Wyobraźmy sobie konsumenta, który zapłacił bankowi 400 000 zł i skutecznie zażądał ich zwrotu.

Jeżeli proces trwa kilka lat, odsetki ustawowe za opóźnienie od takiej kwoty mogą stanowić już nie kilka, ale dziesiątki, a w długotrwałych postępowaniach nawet ponad sto tysięcy złotych.

I teraz pojawia się zasadnicza różnica.

Jeżeli punktem wyjścia jest pełne roszczenie konsumenta:

400 000 zł + należne odsetki

to finansowy skutek procesu jest zupełnie inny niż wtedy, gdy sąd najpierw „odejmie” od tej kwoty roszczenie banku, a odsetki będzie liczył tylko od pozostałego salda albo w określonym okresie nie naliczy ich wcale.

Dlatego drugiego pytania w sprawie C-510/25 nie można traktować jako dodatku do sporu o teorię salda.

Dla wielu kredytobiorców to właśnie odpowiedź dotycząca odsetek może mieć największą wartość ekonomiczną. W analizach tej sprawy zwraca się uwagę, że przy teorii salda podstawa naliczania odsetek może zostać ograniczona do nadwyżki wpłat ponad kapitał, a w niektórych przypadkach nawet do zera.

SBB: dlaczego ta sprawa jest tak ważna?

Z punktu widzenia Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu problem jest szerszy niż techniczny wybór jednej z dwóch metod księgowego rozliczenia.

Podstawowe pytanie brzmi: czy ochrona konsumenta wynikająca z prawa Unii Europejskiej ma być rzeczywista, czy jedynie pozorna?

Jeżeli konsument zawarł umowę zawierającą nieuczciwe warunki, a umowa nie może dalej obowiązywać, skutki stosowania tych warunków powinny zostać rzeczywiście usunięte.

Nie powinno dochodzić do sytuacji, w której konsument wygrywa spór dotyczący nieważności umowy, ale sposób późniejszego rozliczenia powoduje, że część ekonomicznych skutków wieloletniego korzystania przez bank z jego pieniędzy zostaje przerzucona właśnie na konsumenta.

Nie można też zapominać o jednej zasadniczej kwestii:

roszczenie banku i roszczenie konsumenta nie są tym samym roszczeniem.

Bank ma prawo korzystać ze środków prawnych przewidzianych przez polskie prawo. Pytanie brzmi jednak, czy sąd może wyręczyć przedsiębiorcę i z własnej inicjatywy wykorzystać jego wierzytelność przeciwko konsumentowi.

Właśnie tutaj sprawa C-510/25 wychodzi daleko poza prostą dyskusję: „saldo czy dwie kondykcje”.

A przecież od 7 sierpnia mamy już ustawę frankową

Wyrok zapadnie w szczególnym momencie.

7 sierpnia 2026 r. weszła w życie tzw. ustawa frankowa, czyli ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, że ustawa ma przede wszystkim charakter proceduralny — ma usprawnić postępowania i nie przesądza ani o ważności umowy, ani o wyniku konkretnej sprawy.

Dlatego wyrok TSUE może być szczególnie interesujący również w kontekście stosowania nowych przepisów.

Ustawa może zmieniać sposób prowadzenia i organizacji postępowania, ale nie może obniżać standardu ochrony konsumenta wynikającego z prawa UE.

Co więcej, jeszcze na etapie prac nad przepisami Ministerstwo Sprawiedliwości wskazywało, że sposób rozliczenia oraz tryb jego dokonania nie powinny pozbawiać konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie.

Dlatego po wyroku trzeba będzie zestawić ze sobą:

treść orzeczenia TSUE + przepisy ustawy frankowej + dotychczasowe orzecznictwo + praktykę polskich sądów.

I dopiero wtedy będzie można powiedzieć, jakie będą rzeczywiste konsekwencje C-510/25.

Co z osobami, których sprawy już trwają?

To będzie jedno z najważniejszych pytań po ogłoszeniu wyroku.

Jeżeli TSUE zakwestionuje możliwość automatycznego stosowania przez sąd mechanizmu salda albo ograniczania należnych konsumentowi odsetek, orzeczenie może mieć bezpośrednie znaczenie dla toczących się obecnie postępowań, w których sposób rozliczenia stron nie został jeszcze prawomocnie przesądzony.

Znaczenie wyroku będzie jednak zależało od treści sentencji i uzasadnienia, dlatego przed 10 września nie należy przesądzać odpowiedzi Trybunału.

A co ze sprawami, które dopiero trafią do sądów?

Tutaj wyrok może od razu stać się jednym z punktów odniesienia przy konstruowaniu żądań pozwu, roszczeń dotyczących odsetek oraz odpowiedzi na działania procesowe banków.

Nowa ustawa frankowa już obowiązuje, więc nowe sprawy będą prowadzone w zmienionym otoczeniu proceduralnym.

Jednocześnie polskie sądy pozostają zobowiązane do przestrzegania standardu ochrony konsumenta wynikającego z prawa UE.

Dlatego 10 września spotkają się dwa elementy: nowe polskie przepisy i nowa odpowiedź TSUE dotycząca sposobu rozliczenia nieważnej umowy.

A co z prawomocnie zakończonymi sprawami?

To najbardziej skomplikowana grupa.

Sam fakt wydania nowego wyroku TSUE nie oznacza automatycznie ponownego otwarcia każdej zakończonej sprawy.

Trzeba będzie badać m.in.:

– co dokładnie zostało prawomocnie rozstrzygnięte,

– czy sąd zastosował teorię salda,

– w jaki sposób rozstrzygnął o odsetkach,

– kiedy wydano orzeczenie,

– jakie środki prawne mogą jeszcze pozostawać dostępne w konkretnej sytuacji.

Dlatego po ogłoszeniu C-510/25 szczególnie ważna będzie analiza nie tylko samego wyroku, ale również jego potencjalnego znaczenia dla spraw zakończonych, spraw będących w toku oraz nowych pozwów.

10 września będziemy razem podczas ogłoszenia wyroku

Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu zaprasza na transmisję online.

9:30 – łączymy się z Trybunałem Sprawiedliwości UE

Będziemy transmitować posiedzenie i oczekiwać na ogłoszenie wyroku C-510/25 Adazik zgodnie z kolejnością spraw wyznaczoną przez Trybunał.

Bezpośrednio po ogłoszeniu orzeczenia przejdziemy do jego pierwszej analizy.

Około godz. 10:30 – komentarze prawników Partnerów SBB

Do rozmowy zaprosimy prawników reprezentujących kancelarie, Partnerów Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu:

Kancelarię Adwokacką Anna Patocka-Sekulska
Kancelarię Sobierajska Jędrzejewski Adwokaci i Radcowie Prawni sp.k.
Kancelarię Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy

Każda z kancelarii spojrzy na wyrok z innej perspektywy.

1. Teoria salda czy dwa odrębne roszczenia?
Co dokładnie TSUE powiedział w odpowiedzi na pierwsze pytanie i jak powinny po tym wyroku rozliczać nieważne umowy polskie sądy?

2. Odsetki należne konsumentowi.
Od jakiej kwoty i za jaki okres powinny być naliczane? Czy wyrok kończy praktykę ograniczania odsetek należnych kredytobiorcom?

3. Wyrok C-510/25 + obowiązująca ustawa frankowa.
Co ta kombinacja oznacza dla kredytobiorców mających sprawy w toku, osób dopiero przygotowujących pozew oraz tych, których postępowania zostały już zakończone?

Każdy komentarz będzie krótki i praktyczny — około 10 minut, tak aby jeszcze tego samego dnia konsumenci mogli zrozumieć, co właściwie wydarzyło się w Luksemburgu i czy wyrok może mieć znaczenie dla ich własnej sprawy.

Nie zgadujemy. 10 września przeczytamy wyrok

Przed ogłoszeniem C-510/25 można analizować pytania i możliwe warianty odpowiedzi, ale nie należy przedstawiać oczekiwanego rozstrzygnięcia jako pewnego.

Dwa pytania skierowane do TSUE są jednak niezwykle konkretne:

Czy sąd może z urzędu pomniejszyć roszczenie konsumenta o kapitał banku?

oraz

Czy konsument może zostać pozbawiony części należnych mu odsetek?

10 września poznamy odpowiedź Trybunału.

A zaraz potem wspólnie z prawnikami Partnerami SBB przełożymy ją z języka orzeczenia na to, co dla konsumentów jest najważniejsze:

co ten wyrok oznacza w złotówkach i co oznacza dla konkretnej sprawy frankowej.

Dziękujemy, że jesteś z nami

Wesprzyj działania Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)

Od lat działamy społecznie i niezależnie – bez finansowania komercyjnego.

Analizujemy projekty ustaw, bierzemy udział w pracach komisji, reagujemy na nieprawidłowości i edukujemy konsumentów rynku usług finansowych, aby mieli realną wiedzę i realną ochronę.

Uruchomiliśmy zbiórkę na edukację i działania systemowe, aby móc kontynuować te działania w czasie intensywnych prac legislacyjnych i orzeczniczych.