STOP BANKOWEMU BEZPRAWIU · ANALIZA wyroków TSUE

Przekaż 1,5% podatku

https://fsmm.pl/stowarzyszenie-stop-bankowemu-bezprawiu/

To najprostsza forma wsparcia naszych działań systemowych i edukacyjnych.

STOP BANKOWEMU BEZPRAWIU · ANALIZA wyroków TSUE

PODSUMOWANIE DEBTY– co naprawdę oznaczają wyroki TSUE dla Frankowiczów?

Trybunał Sprawiedliwości UE ogłosił 16 kwietnia 2026 r. trzy przełomowe wyroki w sprawach frankowych.

Wyjaśniamy bez prawniczego żargonu, co to dla Ciebie oznacza – i czego nie oznacza.

Sprawy: C-753/24 (Rzepacz) · C-752/24 (Jagielak) · C-901/24 (Falucka)

NAJWAŻNIEJSZY WNIOSEK W JEDNYM ZDANIU

TSUE potwierdził, że bank ma prawo domagać się zwrotu pożyczonego kapitału – ale jednocześnie jasno powiedział, że sad musi zbadać, czy bank zachowywał się uczciwie i działał wystarczająco szybko. To nie jest ani wielkie zwycięstwo banków, ani ich spektakularna klęska. To przeniesienie sporu z pytania “czy bank ma racje” na pytanie “czy bank postępował właściwie”.

O co w ogóle chodziło w tych wyrokach?

Trzy sprawy, które rozpatrywał Trybunał, dotyczyły jednego kluczowego zagadnienia: przedawnienia roszczeń banków. Innymi słowy – czy bank może stracić prawo do zadania zwrotu kapitału z powodu zbyt długiego zwlekania z pozwem?

Przez ostatnie lata wiele osób liczyła na to, że banki “przegapią” termin i ich roszczenia się przedawnią. Medialne nagłówki krzyczały o “darmowych mieszkaniach”.

W odpowiedzi banki zaczęły masowo pozywać kredytobiorców o zwrot pożyczonych pieniędzy – tylko po to, żeby przerwać bieg tego terminu.

WAŻNE – NIE DAJ SIĘ ZWIEŚĆ MEDIOM

Temat “masowego przedawnienia” był przez wiele miesięcy mocno przesadzony w mediach. Prawnicy, którzy na co dzień prowadzą te sprawy, szacują, że przedawnienie może dotyczyć co najwyżej około 10% spraw – i to tylko przy wyjątkowych okolicznościach. Ogromna większość kredytobiorców nigdy nie była w tej sytuacji.

Co TSUE powiedział naprawdę?

Trybunał powiedział kilka bardzo ważnych rzeczy.

1. Banki mogą domagać się zwrotu kapitału – ale sąd musi ocenić, jak się zachowywały

TSUE potwierdził, że jeśli umowa kredytowa jest nieważna, bank ma prawo zażądać oddania pożyczonych pieniędzy. Nie ma tu żadnego automatyzmu – nie każdy bank automatycznie odzyska wszystko. Kluczowe pytanie, jakie musi teraz zadać sędzia, brzmi: czy bank działał w odpowiednim czasie, czy latami czekał bezczynnie?

“TSUE nie powiedział: bank zawsze odzyska kapitał.

Powiedział: bank ma prawo próbować – ale sąd ma obowiązek sprawdzić, jak z tego prawa korzystał.“

— adw. Karolina Pilawska, Kancelaria P&Z Adwokaci

2. Koniec z “zasadą słuszności” jako automatycznym ratunkiem dla banków

W polskim prawie istnieje przepis (art. 117(1) Kodeksu cywilnego), który daje sadom możliwość “wybaczenia” bankowi spóźnienia się z pozwem, jeśli przemawiają za tym szczególne okoliczności. TSUE jasno powiedział, ze sąd może z tego skorzystać – ale tylko na podstawie obiektywnych kryteriów i pod warunkiem, ze nie narusza to praw konsumenta.

Co to znaczy w praktyce? Jeśli bank spóźnił się o 2 miesiące i miał ku temu logiczne powody, sąd może go “ratować”. Jeśli bank latami nic nie robił, liczył na wygrana konsumenta w jego sprawie, a potem nagle zaczął żądać kapitału – ma dużo trudniej.

3. Twoje koszty procesu są chronione

To jedna z najbardziej praktycznych i pozytywnych informacji z tych wyroków. TSUE wyraźnie podkreślił, ze konsument nie może być nadmiernie obciążany kosztami sadowymi.

DOBRA WIADOMOŚĆ DLA KREDYTOBIORCÓW

Do tej pory wielu sędziów mówiło na rozprawach:

“Niech się Pani zastanowi nad ugodą, bo jak bank Panią pozwie, to oplata sadowa wyniesie kilkadziesiąt tysięcy złotych i będzie Pani musiała to zapłacić”.

Te wyroki TSUE w znacznym stopniu te groźbę neutralizują. Sad nie powinien nakładać na kredytobiorców tak drastycznych kosztów nawet wtedy, gdy bank wygra sprawę o zwrot kapitału.

4. Teoria dwóch kondykcji – każdy rozlicza się osobno

Trzy wyroki potwierdziły tez tzw. teorie dwóch kondycji. Jeśli umowa jest nieważna, Ty zwracasz bankowi kapitał (pożyczone pieniądze), a bank zwraca Tobie wszystkie raty, które przez lata płaciłeś. Każda strona rozlicza się z tego, co faktycznie dostała – osobno, nie “wzajemnie”. To korzystne dla kredytobiorców, bo w wielu przypadkach wpłacone raty przewyższają pożyczony kapitał.

Kiedy przedawnienie naprawdę może Ci pomoc?

Przedawnienie roszczenia banku jest możliwe. Ale wymaga wyjątkowych okoliczności. Oto scenariusze, w których masz największe szanse:

Bank pozwał Cię bardzo późno lub wcale.

Jeśli zakwestionowałeś umowę kilka lat temu, a bank przez ponad 3 lata nie złożył własnego pozwu o zwrot kapitału – masz mocne argumenty.

Sprawa dotyczy starszego powództwa – sprzed 2019 r.

Banki zaczęły masowo pozywać kredytobiorców dopiero w okolicach 2019–2020, gdy zrozumiały, ze temat przedawnienia jest realny.

Bank zachowywał się pasywnie przez długi czas.

Jeśli bank przez lata nie przychodził na posiedzenia sadowe, odrzucał wszystkie propozycje ugody, nie reagował na pisma – sad może uznać, ze sam zawinił swojej sytuacji.

Brałeś udział w pozwie grupowym od 2014–2016 roku.

To szczególny przypadek, gdzie prawnicy wskazują, ze bank mógł wiedzieć o Twoich zastrzeżeniach do umowy już wtedy – a 3-letni termin mógł zacząć biec wiele lat temu.

Co ze sprawami z pozwów grupowych Millennium i mBank?

Odpowiedz prawników jest ostrożna, ale ważna: to możliwe – i wiele będzie zależało od tego, co sad uzna za “moment, w którym bank powinien był działać”.

TSUE powiedział, ze banki jako profesjonaliści powinny były działać aktywnie – składać pozwy warunkowe, nie czekać bezczynnie. Jeśli tak nie zrobiły, poniosą tego konsekwencje.

Ostatnie słowo należy jednak do polskich sadow, które będą interpretować te wytyczne w konkretnych sprawach.

Banki mówią jedno, wyroki mówią drugie

Po ogłoszeniu wyroków Związek Banków Polskich i wiele banków opublikowało komunikaty sugerujące, ze to ich spektakularny sukces i “koniec darmowych mieszkań”.

Prawnicy SBB konfrontują te komunikaty z treścią wyroków:

Co mówią banki

“TSUE powiedział, że bank zawsze odzyska kapitał. Koniec darmowych mieszkań. Frankowicze przegrali.”

Co wynika z wyroków

TSUE powiedział, że bank MOZE dochodzić kapitału – ale sad MUSI zbadać, czy bank działał uczciwie i w odpowiednim czasie. To zupełnie co innego.

Co mówią banki

“Teraz banki mogą korzystać z zasady słuszności i sad zawsze je ochroni przed przedawnieniem.”

Co wynika z wyroków

Zasada słuszności jest narzędziem wyjątkowym. Sad musi badać obiektywne kryteria. Jeśli bank przez lata nic nie robił – słuszność go nie uratuje.

Co mówią banki

“Teraz możemy żądać odsetek od całego kapitału i obciążyć kredytobiorców całymi kosztami procesu.”

Co wynika z wyroków

TSUE wyraźnie zakazał nakładania nadmiernych kosztów na konsumentów. Sad musi dbać o proporcjonalność i ochronę słabszej strony.

Co powinieneś teraz zrobić? Praktyczne wskazówki

JEŻELI TWOJA SPRAWA JEST JESZCZE W TOKU

Upewnij się, ze Twój pełnomocnik wie o tych wyrokach i uwzględni je w strategii. Warto przeanalizować, kiedy i w jaki sposób bank działał w Twojej sprawie – to teraz kluczowy argument.

JEŻELI BANK CIĘ POZWAŁ O ZWROT KAPITAŁU

Nie ignoruj pozwu. Skonsultuj się z prawnikiem. Samo podniesienie zarzutu przedawnienia może nie wystarczyć – ważna jest cala strategia procesowa, w tym ewentualne oświadczenie o potraceniu. Koszty sadowe nie powinny być dla Ciebie druzgocące – TSUE to potwierdził.

JEŻELI BRAŁEŚ UDZIAŁ W POZWIE GRUPOWYM

Skontaktuj się z kancelaria prowadzącą Twoja sprawę i zapytaj wprost, jak te wyroki wpłyną na Twoja sytuacje. Argument o wcześniejszym biegu przedawnienia może być silny – ale wymaga indywidualnej analizy.

JEŻELI MYŚLISZ O UGODZIE

Po tych wyrokach banki wiedza, ze nie maja gwarancji pełnego zwrotu kapitału. To może być dobry moment do negocjacji – szczególnie jeśli w Twojej sprawie są okoliczności przemawiające za przedawnieniem roszczenia banku.

Jak zareagują polskie sady? “Geopolityka sadowa” po wyrokach

Apelacja wrocławska historycznie była najbardziej zachowawcza i skłonna do stosowania teorii salda (korzystnej dla banków). Eksperci prognozują, ze tam zmiany będą najwolniejsze.

Warszawa (tzw. Wydział Frankowy) jest najbardziej prokonsumencka i prawdopodobnie jako pierwsza zacznie stosować nowe wytyczne.

Kraków, Gdańsk, Poznań, Szczecin, Lublin – te ośrodki zazwyczaj szybko adaptują orzecznictwo europejskie i powinny bez większych problemów wdrożyć kierunek wyznaczony przez TSUE.

CO TO OZNACZA DLA CIEBIE?

jeśli Twoja sprawa toczy się w apelacji wrocławskiej, możesz potrzebować więcej cierpliwości. Ale zmiany nadejdą – wyroki TSUE są wiążące dla wszystkich sadow w Polsce.

A co z odsetkami? To tez jest ważne

Temat odsetek to jedna z bardziej technicznych, ale bardzo ważnych kwestii. Prawnicy wyraźnie przestrzegają: nie myśl, ze skoro wygrasz sprawę o nieważność umowy, to na pewno masz lepsze odsetki niż bank.

Jeśli bank złożył wezwanie do zapłaty (zadanie oddania kapitału), to od tego momentu mogą mu przysługiwać odsetki od całości pożyczonej kwoty. Warto reagować na wezwania do zapłaty od razu, korzystając z pomocy prawnika – najlepiej jeszcze zanim sprawa trafi do sadu.

Szybkie podsumowanie: co zyskujesz, a czego się pilnuj

SZANSE DLA KONSUMENTA

Obniżone koszty sadowe w sprawach banków
Ochrona przed nadmiernym obciążeniem finansowym
Możliwość przedawnienia w ok. 10% spraw
TSUE jako “tarcza” przed niekorzystnymi wyrokami
Potwierdzenie teorii dwóch kondykcji

NA CO UWAŻAĆ

Przedawnienie nie jest automatyczne – wymaga udowodnienia
Oświadczenia składane pod presja mogą być użytkowane przeciwko Tobie
Odsetki banku mogą rosnąć, jeśli nie reagujesz na czas
Różnice w orzecznictwie miedzy apelacjami nadal istnieją
Art. 117(1) KC to narzędzie, które sąd może zastosować na korzyść banku

CO TERAZ DZIAŁA NA TWOJĄ KORZYŚĆ

Obowiązek sadu badania zachowania banku w czasie
Bank-profesjonalista nie może tłumaczyć się “niewiedzą prawna”
Pasywność banku przez lata to mocny argument dla kredytobiorcy

RYZYKA DO MONITOROWANIA

Część sadow może zbyt szeroko interpretować “wyjątkowe okoliczności”
Banki mogą wyciągać wnioski z oświadczeń składanych w toku procesu
Sprawy nadal będą trwały – cierpliwość jest kluczem

Kto uczestniczył w analizie?

Webinar poprowadzili Prezes Arkadiusz Szcześniak oraz Wiceprezes Aneta Wydrzyńska ze Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu. W analizie wyroków uczestniczyli:

adw. Karolina Pilawska

Kancelaria P&Z Adwokaci (Pilawska & Zorski)

Analiza szans dla kredytobiorców i wpływ wyroków na bieg przedawnienia. Ocena, w jakich sprawach przedawnienie jest realne.

adw. Anna Patocka-Sekulska

Kancelaria Adwokat Anna Patocka-Sekulska

Zagrożenia i nowe narzędzia banków. Analiza zarzutu potracenia i sytuacji konsumentów działających pod przymusem.

adw. Wojciech Ciesielski

Kancelaria Bochenek, Ciesielski & Wspólnicy

Nowa linia orzecznicza i wpływ wyroków na poszczególne apelacje. Perspektywa sadow regionalnych.

adw. Karolina Surmacka

Kancelaria Czupajło Ciskowski & Partnerzy

Analiza systemowa: rola instytucji przedawnienia, konsekwencje pasywności banków i losy kredytobiorców z pozwów grupowych.

ZDANIE KLUCZ – ZAPAMIETAJ TO

To nie jest spór o to, czy oddać bankowi pieniądze. To jest spór o to, czy bank może latami nic nie robić – a potem domagać się pełnej ochrony. Wyroki TSUE nie kończą sporów frankowych. Zmieniają ich zasady: dziś nie wystarczy mieć racje prawna – trzeba jeszcze pokazać, ze działało się uczciwie i w odpowiednim czasie. I to dotyczy przede wszystkim banków.

Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu

Artykuł powstał na podstawie webinaru eksperckiego z 17 kwietnia 2026 r. i ma charakter informacyjny. Nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

Sprawy: C-753/24 (Rzepacz) | C-752/24 (Jangielak) | C-901/24 (Falucka) | Wyrok TSUE z 16.04.2026

Wesprzyj działania Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)

Od lat działamy społecznie i niezależnie – bez finansowania komercyjnego.

Analizujemy projekty ustaw, bierzemy udział w pracach komisji, reagujemy na nieprawidłowości i edukujemy konsumentów rynku usług finansowych, aby mieli realną wiedzę i realną ochronę.

Uruchomiliśmy zbiórkę na edukację i działania systemowe, aby móc kontynuować te działania w czasie intensywnych prac legislacyjnych i orzeczniczych.

Pomagam.pl – zbiórka główna: https://pomagam.pl/yk499d

To najszybszy sposób, by bezpośrednio wesprzeć nasze bieżące działania.

Możesz pomagać także przy okazji codziennych zakupów