Przekaż 1,5% podatku
https://fsmm.pl/stowarzyszenie-stop-bankowemu-bezprawiu/
To najprostsza forma wsparcia naszych działań systemowych i edukacyjnych.
DEBATA EKSPERCKA
WYROK TSUE C-744/24
Co oznacza dla kredytobiorców?
23 kwietnia 2026 • godz. 18:00 • Online
Najważniejszy wyrok dla wszystkich KREDYTOBIORCÓW w Polsce23 kwietnia 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyda przełomowy wyrok w sprawie C-744/24 – orzeczenie, które może wpłynąć na sytuację prawną milionów Polaków posiadających kredyty gotówkowe, pożyczki ekspresowe i inne kredyty konsumenckie (do 255.550 tyś). W tym samym dniu Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu organizuje online wyjątkową debatę ekspercką z udziałem czołowych prawników z wieloletnim doświadczeniem w sporach z bankami.
Odpowiedzi znajdziesz w tym artykule. |
CZĘŚĆ I
Debata Ekspercka 23 kwietnia 2026
Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB) – organizacja od ponad 10 lat walcząca o prawa konsumentów kredytobiorców w Polsce – organizuje online wyjątkową debatę ekspercką w dniu wydania wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wydarzenie łączy relację na żywo z Luksemburga z pogłębioną merytoryczną analizą podczas debaty.
Formuła dnia będzie dwuczęściowa: od godziny 9:00 transmitowane będzie łączenie online z delegacją SBB obecną w TSUE, z bieżącym komentarzem wyroku oraz jego pogłębioną analizą dokonaną przez eksperta około godz. 12:00. O godzinie 18:00 rozpocznie się online debata ekspercka.
Dane organizacyjne wydarzenia
| Data i godzina | 23 kwietnia 2026, godz. 18:00 (czas trwania: ok. 90–120 minut) |
| Transmisja online | ClickMeeting + retransmisja: Facebook, YouTube, TikTok |
| Prowadzący | Arkadiusz Szcześniak – Prezes SBB |
| Moderatorzy | Aneta Wydrzyńska – Wiceprezes SBB;
Agnieszka Bińka – Członek Zarządu SBB |
| Rejestracja | online z TSUE i analiza po wyroku: https://sbb.clickmeeting.com/wyrok-tsue-23-04-2026-c-744-24-kredyty-konsumenckie-czy-odsetki-od-prowizji-ubezpieczenia-sa-l/registerDebata online: https://sbb.clickmeeting.com/debata-wyrok-tsue-23-04-2026-c-744-24-co-oznacza-dla-kredytobiorcow-/register |
| Kontakt do zgłaszania umów do analizy: | [email protected] | www.bankowebezprawie.pl |
Prelegenci – Partnerzy SBB
W debacie wezmą udział czołowi prawnicy w Polsce specjalizujący się w ochronie praw konsumentów w sporach z bankami:
| Nr | Adwokat | Kancelaria |
| 1 | adw. Paweł Sysło | Kancelaria Bochenek, Ciesielski & Wspólnicy |
| 2 | adw. Karolina Pilawska | Kancelaria Pilawska & Zorski / P&Z Adwokaci |
| 3 | adw. Anna Patocka-Sekulska | Kancelaria Adwokat Anna Patocka-Sekulska |
| 4 | r. pr. Adam Jaworski | Kancelaria Czupajło Ciskowski & Partnerzy |
Program DEBATY ONLINE
Debata organizowana przez SBB odbędzie się online i obejmie kilka kluczowych segmentów tematycznych:
- Wprowadzenie do sprawy C-744/24 – czego dokładnie dotyczyła i dlaczego jest ważna;
- Omówienie treści wyroku TSUE – co dokładnie orzekł Trybunał;
- Praktyczne skutki dla konsumentów – kto może skorzystać na wyroku i w jaki sposób;
- Reakcja banków – czy banki zmienią umowy, czy spodziewane są masowe spory sądowe;
- Poradnik dla kredytobiorcy – jak sprawdzić swoją umowę, kiedy działać i co zrobić;
- Analiza umowy na żywo – analiza zanonimizowanej umowy kredytowej nadesłanej przez uczestnika zarejestrowanego online na Debatę.
|
Po debacie – bezpłatne spotkania w kancelariach Uczestnicy zarejestrowani online na debatę, zostaną zaproszeni do udziału w bezpłatnych spotkaniach w kancelariach Partnerów SBB (maj–czerwiec 2026). Na spotkaniach (5–10 osób) eksperci szczegółowo wyjaśnią wady prawne w umowach oraz możliwości dochodzenia roszczeń. Kontakt: [email protected] |
CZĘŚĆ II
Sprawa C-744/24 – omówienie merytoryczne
Geneza sprawy – jak doszło do pytania prejudycjalnego?
W maju 2022 roku klient Banku Polska Kasa Opieki S.A. (Bank Pekao) zawarł umowę pożyczki ekspresowej. Na pozór standardowa transakcja kryła w sobie mechanizm, który wzbudził poważne wątpliwości prawne – zarówno po stronie kredytobiorcy, jak i Sądu Rejonowego we Włodawie, który ostatecznie skierował sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W październiku 2024 roku sędzia Marzena Gawlińska-Dudzik postanowiła zawiesić postępowanie krajowe i – na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej – zwrócić się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi. Sprawa otrzymała sygnaturę C-744/24.
Stan faktyczny – o co chodziło w konkretnej umowie?
Umowa pożyczki ekspresowej nr DP0002048929/PEX/2022, zawarta 26 maja 2022 roku, na pierwszy rzut oka wyglądała standardowo. Jednak po dokładnej analizie ujawniła istotną nieprawidłowość w sposobie naliczania odsetek.
Kluczowe parametry umowy przedstawiały się następująco:
| Kwota udzielonego kredytu (podstawa odsetek) | 150.000,00 zł |
| Całkowita kwota kredytu (faktycznie wypłacona klientowi) | 133.214,92 zł |
| Składka ubezpieczeniowa (skredytowana – nie wypłacona klientowi) | 16.785,08 zł |
| Całkowita kwota do zapłaty | 207.073,53 zł |
| Oprocentowanie nominalne w dniu zawarcia umowy | 8,49% w stosunku rocznym |
| RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) | 12,57% |
| Czas trwania umowy | 96 miesięcy (do 24.05.2030) |
|
Sedno problemu: odsetki od pieniędzy, których klient nie dostał Bank naliczał odsetki od kwoty 150.000 zł – choć klient faktycznie otrzymał tylko 133.214,92 zł. Różnica (16.785,08 zł) trafiła bezpośrednio z powrotem do banku tytułem składki ubezpieczeniowej. Klient płacił więc odsetki również od środków, które nigdy nie były w jego dyspozycji – czyli od własnego wynagrodzenia banku. |
Umowa została przygotowana wyłącznie przez bank w oparciu o standardowy wzorzec umowny. Postanowienia nie były wynikiem indywidualnych negocjacji. Kredytobiorca nie miał realnego wpływu na treść umowy.
Zarzuty kredytobiorcy – dlaczego trafił do sądu?
W sierpniu 2023 roku kredytobiorca złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (SKD) – kluczowego instrumentu prawnego przewidzianego w polskiej ustawie o kredycie konsumenckim. Zarzuty wobec banku obejmowały cztery obszary naruszeń:
- Naliczanie odsetek od kwoty wyższej niż faktycznie wypłacona (od kwoty zawierającej skredytowane koszty ubezpieczenia), co Bank przedstawił niejasno w treści umowy – naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim
- Podanie w umowie błędnej wartości RRSO oraz zawyżonej całkowitej kwoty do zapłaty – bank uwzględnił w tych wartościach odsetki od kwoty, której klient nie otrzymał, co wprowadzało go w błąd co do rzeczywistego kosztu kredytu
- Zastrzeżenie w umowie możliwości jednostronnej i dozwolonej zmiany opłat i prowizji przez bank – naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy
- Brak precyzyjnych procedur i warunków dotyczących zmiany kosztów kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty – naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 i 16 w zw. z art. 49 i art. 52 ustawy
Bank odrzucił wszystkie zarzuty i odmówił uwzględnienia sankcji kredytu darmowego. Sprawa trafiła do Sądu Rejonowego we Włodawie.
Pytania prejudycjalne – co sąd zapytał TSUE?
Sąd Rejonowy we Włodawie stwierdził, że polskie orzecznictwo nie jest jednolite w kwestii dopuszczalności naliczania odsetek od skredytowanych kosztów pozaodsetkowych. Część sądów taką praktykę akceptuje, inne uznają ją za niedopuszczalną. Wobec tej rozbieżności i w kontekście przepisów unijnych, konieczne stało się pytanie do TSUE.
Do Trybunału Sprawiedliwości skierowane zostały dwa pytania prejudycjalne:
| Pytanie 1 – Czy można naliczać odsetki od kosztów pozaodsetkowych?
Czy art. 10 ust. 2 lit. f) w zw. z art. 13 lit. j) Dyrektywy 2008/48/WE (w kontekście zasady skuteczności prawa UE i celu dyrektywy oraz w świetle dyrektywy 93/13/EWG) sprzeciwia się praktyce zamieszczania w umowach o kredyt konsumencki postanowień przewidujących oprocentowanie nie tylko kwoty wypłaconej konsumentowi, ale również pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji, opłat), które nie są składnikami faktycznie wypłaconej kwoty? |
| Pytanie 2 – Czy bank musi wyraźnie poinformować o podstawie obliczenia odsetek?
Czy art. 10 ust. 2 lit. f) i g) Dyrektywy 2008/48/WE (w świetle dyrektywy 93/13/EWG) sprzeciwia się praktyce podawania w umowie jedynie stopy oprocentowania i łącznej kwoty odsetek, bez jednoznacznego poinformowania konsumenta, że podstawą obliczenia tych odsetek jest kwota inna niż faktycznie mu wypłacona – a konkretnie: suma kwoty kredytu i pozaodsetkowych kosztów kredytu? |
Podstawa prawna – jakie przepisy są kluczowe?
Sprawa C-744/24 dotyczy interpretacji i stosowania kilku warstw prawa – unijnego i krajowego:
Prawo Unii Europejskiej: Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki definiuje stopę oprocentowania kredytu jako stopę stosowana do wypłaconej kwoty kredytu. Dyrektywa 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich nakłada wymóg sporządzania warunków umownych prostym i zrozumiałym językiem oraz przewiduje, że warunki nieuzgodnione indywidualnie mogą zostać uznane za nieuczciwe, jeśli powodują znaczącą nierównowagę na niekorzyść konsumenta.
Prawo krajowe: Ustawa z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim transponuje obie dyrektywy do polskiego porządku prawnego. Definiuje stopę oprocentowania jako stosowaną do wypłaconej kwoty i nakłada na kredytodawców obowiązek precyzyjnego informowania o wszystkich kosztach kredytu. Art. 45 ustawy przewiduje sankcję kredytu darmowego w przypadku naruszeń określonych wymogów informacyjnych.
Co to jest Sankcja Kredytu Darmowego (SKD)?
Sankcja kredytu darmowego to jedno z najsilniejszych narzędzi ochrony konsumenta przewidzianych w polskim prawie bankowym. Jest to instrument, który może fundamentalnie zmienić sytuację kredytobiorcy – dlatego wymaga osobnego omówienia.
|
Definicja: Sankcja Kredytu Darmowego (SKD) Sankcja kredytu darmowego (uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim) to uprawnienie konsumenta do złożenia oświadczenia, na mocy którego kredyt staje się “darmowy” – kredytobiorca zwraca jedynie pożyczony kapitał, bez żadnych odsetek, prowizji, opłat ubezpieczeniowych i innych kosztów, z wyjątkiem opłat i należności za ustanowienie zabezpieczeń umowy oraz odsetek za opóźnienie w terminowym regulowaniu rat. |
SKD nie jest automatyczna – wymaga aktywnego działania kredytobiorcy. Należy złożyć pisemne oświadczenie woli skorzystania z sankcji i – jeśli bank odmówi – dochodzić roszczeń na drodze sądowej.
Kiedy można skorzystać z SKD?
Sankcja kredytu darmowego ma zastosowanie w przypadku naruszenia przez bank obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim. Najczęstsze naruszenia, które uzasadniają SKD, to:
- Nieprawidłowe podanie lub brak wskazania stopy oprocentowania lub warunków jej stosowania
- Błędna wartość RRSO lub całkowitej kwoty do zapłaty – np. wyliczona od kwoty zawierającej skredytowane koszty
- Brak jasnej informacji o tym, że odsetki są naliczane od kwoty wyższej niż wypłacona
- Zawarcie w umowie niedozwolonych klauzul umożliwiających bankowi jednostronną zmianę opłat
- Brak precyzyjnych zasad dotyczących wcześniejszej spłaty i obniżenia kosztów kredytu
Jakie są skutki finansowe SKD?
Zastosowanie sankcji kredytu darmowego oznacza, że kredytobiorca jest zobowiązany jedynie do zwrotu nominalnej kwoty pożyczki – bez żadnych odsetek, prowizji, składek ubezpieczeniowych i pozostałych kosztów kredytowych, z wyjątkiem opłat i należności za ustanowienie zabezpieczeń umowy oraz odsetek za opóźnienie w terminowym regulowaniu rat.
W praktyce, w zależności od parametrów konkretnego kredytu, może to oznaczać:
-
- Kilka do kilkudziesięciu tysięcy złotych zwróconych lub zaoszczędzonych kosztów odsetkowych
- Odzyskanie zapłaconej prowizji – nieraz stanowiącej kilkanaście procent kwoty kredytu
- Zwrot kosztów ubezpieczenia dołączonego do kredytu
- Przeliczenie już spłaconych rat i odzyskanie nadpłat
Kogo może dotyczyć SKD w kontekście wyroku C-744/24?
Potencjalnymi beneficjentami sankcji kredytu darmowego w związku z wyrokiem TSUE C-744/24 są osoby, które zawarły umowę pożyczki/kredytu konsumenckiego (kredyt gotówkowy, pożyczka ekspresowa, kredyt na zakup towarów i usług – do kwoty 255.550 tyś) i które w umowie miały skredytowane koszty pozaodsetkowe – prowizję, ubezpieczenie, itp.– od których bank naliczał odsetki.
Ważne: SKD może dotyczyć zarówno umów aktualnie spłacanych, jak i umów już w pełni spłaconych. Zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim termin do zgłoszenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego wynosi jeden rok od dnia wykonania umowy. Jest to termin zawity, co oznacza, że po jego upływie prawo do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa.
Czytaj więcej na Prawo.pl:
https://www.prawo.pl/biznes/termin-do-zgloszenia-skd-rozbieznosci-i-ich-skutki,531425.html
Mechanizm naliczania odsetek od kosztów – wyjaśnienie
Aby zrozumieć, dlaczego sprawa C-744/24 jest tak ważna, konieczne jest zrozumienie samego mechanizmu odsetek od kosztów.
Jak to działa w praktyce bankowej? Gdy klient wnioskuje o kredyt, bank często proponuje “skredytowanie” kosztów dodatkowych – prowizji, ubezpieczenia, opłaty za rozpatrzenie wniosku. Oznacza to, że koszty te nie są pobierane z góry z kieszeni klienta, ale są doliczane do kwoty kredytu. Klient zamiast otrzymać np. 100 000 zł i jednocześnie zapłacić prowizję 10 000 zł, dostaje tylko 90 000 zł – a zobowiązanie opiewa na 100 000 zł. Od tej wyższej kwoty bank nalicza odsetki.
|
Przykład liczbowy – jak wygląda mechanizm odsetek od kosztów Kredyt konsumencki: 50.000 zł kapitału + 10.000 zł prowizja (skredytowana) + 5.000 zł ubezpieczenie (skredytowane) = 65 000 zł podstawa naliczania odsetek. Przy oprocentowaniu 10% rocznie przez 5 lat, odsetki wyniosą ok. 17.500 zł od pełnych 65.000 zł – zamiast ok. 13.400 zł, gdyby naliczane były tylko od rzeczywiście wypłaconego kapitału (50.000 zł). Różnica to ponad 4.000 zł – ukryte dodatkowe wynagrodzenie banku, opłacone przez klienta bez jego wiedzy. |
Dodatkowy problem polega na tym, że taki mechanizm zniekształca wskaźnik RRSO. Kiedy koszty są kredytowane, RRSO może wyglądać na niższe niż w porównywalnym kredycie bez skredytowanych kosztów – mimo że całkowity koszt zobowiązania jest faktycznie wyższy. To utrudnia konsumentom rzetelne porównywanie ofert kredytowych.
Kontekst orzeczniczy – rozbieżności w polskich sądach
Jednym z kluczowych powodów skierowania sprawy do TSUE była rozbieżność w polskim orzecznictwie. Część sądów dopuszcza naliczanie odsetek od skredytowanych kosztów, argumentując, że:
- RRSO i całkowita kwota do zapłaty odzwierciedlają rzeczywisty koszt kredytu
- Klient dobrowolnie wyraził zgodę na skredytowanie kosztów
- Informacja o podstawie naliczania odsetek jest zawarta w umowie lub w załącznikach
Inne sądy stoją natomiast na stanowisku, że taka praktyka jest sprzeczna z prawem unijnym, ponieważ:
- Dyrektywa 2008/48/WE jednoznacznie definiuje stopę oprocentowania jako stosowaną “do wypłaconej kwoty”
- Konsument nie jest w stanie zrozumieć, iż z tekstu umowy wynika, że odsetki naliczane są od kwoty wyższej niż wypłacona
- Mechanizm narusza zasadę przejrzystości i obowiązek informacyjny banku
Wyrok TSUE C-744/24 ma szansę zakończyć tę rozbieżność i dać polskim sądom jednoznaczne wytyczne w kwestii interpretacji przepisów unijnych. Z analogiczną sytuacją mieliśmy doczynienia przy kredytach frankowych, gdzie orzecznictwo TSUE (m.in. sprawa C-260/18 Dziubak) doprowadziło do ujednolicenia stanowiska polskich sądów.
Co powinien zrobić kredytobiorca – praktyczny poradnik
Jeśli posiadasz kredyt konsumencki, pożyczkę gotówkową lub ekspresową – oto co warto zrobić:
Krok 1. Sprawdź swoją umowę kredytową
Poszukaj w umowie dwóch różnych kwot: “całkowitej kwoty kredytu” (wypłaconej) i “kwoty kredytu” lub “kwoty pożyczki” (wyższej, od której naliczane są odsetki). Różnica to właśnie skredytowane koszty pozaodsetkowe.
Krok 2. Zidentyfikuj skredytowane koszty
Sprawdź, czy w dokumentach pojawia się kredytowana prowizja, ubezpieczenie lub inna opłata – i czy od tych kwot bank naliczał odsetki.
Krok 3. Skonsultuj się z prawnikiem specjalizującym się w kredytach konsumenckich
Analiza umowy pod kątem naruszeń wymaga wiedzy prawniczej. Partnerzy SBB oferują bezpłatne spotkania grupowe w maju i czerwcu 2026 roku – warto skorzystać.
Krok 4. Nie czekaj zbyt długo
Roszczenia z tytułu SKD przedawniają się, a termin liczy się od wykonania umowy (zazwyczaj od dnia całkowitej spłaty kredytu).
Krok 5. Wyślij umowę do analizy
Skontaktuj się ze SBB pod adresem [email protected] lub odwiedź www.bankowebezprawie.pl, aby uzyskać informacje o możliwościach analizy umowy i bezpłatnych spotkaniach z ekspertami.
Wnioski końcowe
Wyrok TSUE w sprawie C-744/24 to może być przełomowe orzeczenie dla rynku kredytów konsumenckich w Polsce. Niezależnie od jego ostatecznej treści, może stanowić odpowiedź na kilkuletnie rozbieżności w sądach i doprowadzić do ujednolicenia orzecznictwa w sprawach dotyczących milionów umów kredytów konsumenckich.
Sprawa dotyczy nie tylko abstrakcyjnych przepisów unijnych, ale konkretnych złotówek – często kilku lub kilkudziesięciu tysięcy złotych – które wielu kredytobiorców mogło nadpłacić, nie wiedząc, że bank nalicza odsetki od środków, których faktycznie nigdy nie otrzymali.
|
Trzy kluczowe wnioski:
|
Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu
www.bankowebezprawie.pl | [email protected]
10 lat walki o prawa konsumentów kredytobiorców w Polsce
Wesprzyj działania Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)
Od lat działamy społecznie i niezależnie – bez finansowania komercyjnego.
Analizujemy projekty ustaw, bierzemy udział w pracach komisji, reagujemy na nieprawidłowości i edukujemy konsumentów rynku usług finansowych, aby mieli realną wiedzę i realną ochronę.
Uruchomiliśmy zbiórkę na edukację i działania systemowe, aby móc kontynuować te działania w czasie intensywnych prac legislacyjnych i orzeczniczych.
Pomagam.pl – zbiórka główna: https://pomagam.pl/yk499d
To najszybszy sposób, by bezpośrednio wesprzeć nasze bieżące działania.
Możesz pomagać także przy okazji codziennych zakupów
Wspieraj SBB bez żadnych dodatkowych kosztów – wystarczy robić zakupy online tak jak zawsze.
FaniMani: https://fanimani.pl/bankowebezprawie/
Każdy zakup w sklepie partnerskim to drobna darowizna dla SBB.
Inne formy wsparcia
- Darowizna szybka: https://www.bankowebezprawie.pl/darowizna-szybka/
- Darowizna z odliczeniem od dochodu: https://www.bankowebezprawie.pl/wspierajsbb/
- Przekaż 1,5% podatku: https://fsmm.pl/stowarzyszenie-stop-bankowemu-bezprawiu/
darowizny można wpłacać jako przelew tradycyjny lub BLIK i online poprzez iMoje, T-Pay lub PayPal
Każda forma wsparcia ma znaczenie – razem budujemy realną ochronę konsumentów. – prezentacja_wesprzyj_SBB
Znajdziesz nas także tutaj:
www: https://bankowebezprawie.pl
Facebook: https://facebook.com/BankoweBezprawie
X: https://x.com/SBBezprawiu
Instagram: https://instagram.com/bankowebezprawie.pl
TikTok: https://tiktok.com/@sbb3377
YouTube: https://youtube.com/@BankoweBezprawiepl
Linkedin: https://www.linkedin.com/company/bankowebezprawie-pl/
