UC82 – jak powstaje prawo, które dotyczy nas wszystkich

Dlaczego w ogóle powstaje nowa ustawa o kredycie konsumenckim (UC82)?

Projekt ustawy o kredycie konsumenckim, roboczo nazywany UC82, to jedna z najważniejszych zmian w prawie konsumenckim ostatnich lat. Ma on zastąpić obowiązującą od 2011 r. ustawę i dostosować polskie przepisy do nowej unijnej dyrektywy, ale – co najważniejsze – zmienić realne zasady funkcjonowania rynku kredytowego w Polsce.

Mówimy tu o przepisach, które dotyczą codziennych spraw tysięcy konsumentów:

• pożyczek i kredytów gotówkowych,
• kart kredytowych,
• limitów w ROR,
• sprzedaży ratalnej,
• reklam kredytów,
• kosztów pozaodsetkowych,
• badania zdolności kredytowej,
• sankcji za naruszenia prawa,
• a także pomocy dla osób już zadłużonych.

To nie jest „techniczna ustawa dla banków”. To ustawa, która decyduje o tym:

• czy konsument rozumie, co podpisuje,
• czy dostaje kredyt, którego realnie nie jest w stanie spłacić,
• czy ponosi konsekwencje błędów instytucji finansowych,
• i czy w sytuacji zadłużenia ma dostęp do realnej pomocy, a nie tylko do windykacji.

Czym jest konferencja uzgodnieniowa i po co się ją organizuje?

Konferencja uzgodnieniowa to jeden z ostatnich i najważniejszych etapów prac nad ustawą. Organizuje ją Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który jest projektodawcą ustawy.

W trakcie wcześniejszych etapów:

• organizacje społeczne,
• instytucje publiczne,
• sektor bankowy i pożyczkowy,
• rzecznicy konsumentów,
• eksperci i prawnicy

zgłosili setki uwag do projektu ustawy. Wszystkie one zostały zebrane w tzw. tabelach konsultacyjnych – z informacją, które propozycje UOKiK uwzględnia, które odrzuca, a które chce jeszcze doprecyzowane tabele
UC82_UOKiK_tabele_konsultacje_opiniowanie_uzgodnienia

Konferencja uzgodnieniowa służy temu, aby:

• omówić najbardziej sporne i najważniejsze obszary projektu,
• wyjaśnić, dlaczego niektóre propozycje zostały przyjęte, a inne nie,
• dać stronom społecznym możliwość zabrania głosu „na żywo”,
• sprawdzić, czy projekt rzeczywiście chroni konsumentów, czy tylko formalnie wdraża dyrektywę.

To moment, w którym prawo naprawdę jeszcze da się poprawić.

Dlaczego Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu bierze w tym udział?

Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu od lat zajmuje się realnymi skutkami złego prawa i nieuczciwych praktyk finansowych – nie na papierze, ale w życiu konkretnych ludzi.

Dla nas UC82 to nie jest abstrakcyjny dokument. To ustawa, która:

• może zapobiegać nadmiernemu zadłużeniu, albo tylko je „ładnie opisać”,
• może wzmocnić pozycję konsumenta, albo zostawić ją bez realnych narzędzi,
• może być tarczą ochronną, albo kolejną fikcją regulacyjną.

Dlatego bierzemy udział w konferencji uzgodnieniowej – żeby głos konsumentów był słyszany na etapie tworzenia prawa, a nie dopiero w sądach.

SBB na konferencji reprezentują:

• Aneta Wydrzyńska, Wiceprezes SBB
• Karolina Pilawska, zapewniająca wsparcie prawne

 

 

UOKiK_prezentacja_UC82 (1)

Co jest dla SBB najważniejsze w tej ustawie?

1. Zdolność kredytowa nie może być „czarną skrzynką”

Badanie zdolności kredytowej ma chronić konsumenta przed zadłużeniem, a nie być wyłącznie narzędziem zarządzania ryzykiem przez instytucje finansowe.

Z perspektywy SBB kluczowe jest to, aby:

• konsument wiedział, jakie kategorie danych wpłynęły na decyzję kredytową,
• miał możliwość korekty błędnych lub nieaktualnych informacji,
• decyzja nie była oparta na niejawnych, arbitralnych procedurach.

Nie postulujemy ujawniania algorytmów czy tajemnic bankowych.
Postulujemy minimum przejrzystości, bez którego ochrona konsumenta jest iluzoryczna.

2. Sankcje muszą być realne, ale proporcjonalne

SBB od lat podkreśla, że prawo bez sankcji nie działa.

Jednocześnie widzimy ryzyko związane z:

• wprowadzeniem kilku grup sankcji,
• dużą uznaniowością w ich stosowaniu,
• odejściem od dotychczasowej jednolitej sankcji kredytu darmowego.

Postulujemy:

• miarkowanie sankcji w zależności od rodzaju naruszenia,
• jasne kryteria ich stosowania,
• pozostawienie najsurowszej sankcji (łącznie z kapitałem) wyłącznie dla najcięższych naruszeń – np. zawarcia umowy bez zgody konsumenta.

3. Poradnictwo oddłużeniowe musi być realne, a nie „na papierze”

Projekt ustawy wprowadza pojęcie poradnictwa zadłużeniowego (oddłużeniowego).

Po co o tym wszystkim piszemy?

Bo prawo konsumenckie nie powstaje w próżni.

Jeśli na etapie tworzenia ustawy zabraknie głosu organizacji społecznych, to:

• konsumenci zapłacą za to później – ratami, windykacją, pozwami,
• problemy będą „rozwiązywane” dopiero w sądach,
• a ustawa zamiast chronić, będzie tylko regulować rynek.

Udział SBB w konferencji uzgodnieniowej to działanie prewencyjne – po to, aby mniej osób musiało w przyszłości szukać pomocy już po fakcie.

Będziemy informować o dalszym przebiegu prac nad ustawą UC82 i o tym, jakie rozwiązania ostatecznie trafią do projektu.

Bo prawo powinno chronić realnie – nie tylko na papierze.

---

 Wesprzyj działania Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB)

Od lat działamy społecznie i niezależnie – bez finansowania komercyjnego.

Analizujemy projekty ustaw, bierzemy udział w pracach komisji, reagujemy na nieprawidłowości i edukujemy konsumentów rynku usług finansowych, aby mieli realną wiedzę i realną ochronę.

 Uruchomiliśmy zbiórkę na edukację i działania systemowe, aby móc kontynuować te działania w czasie intensywnych prac legislacyjnych i orzeczniczych.

 Pomagam.pl – zbiórka główna: https://pomagam.pl/yk499d

To najszybszy sposób, by bezpośrednio wesprzeć nasze bieżące działania.

 Możesz pomagać także przy okazji codziennych zakupów

Wspieraj SBB bez żadnych dodatkowych kosztów – wystarczy robić zakupy online tak jak zawsze.

 FaniMani: https://fanimani.pl/bankowebezprawie/

Każdy zakup w sklepie partnerskim to drobna darowizna dla SBB.

 Inne formy wsparcia

• Darowizna szybka: https://www.bankowebezprawie.pl/darowizna-szybka/
• Darowizna z odliczeniem od dochodu: https://www.bankowebezprawie.pl/wspierajsbb/
• Przekaż 1,5% podatku: https://fsmm.pl/stowarzyszenie-stop-bankowemu-bezprawiu/
  darowizny można wpłacać jako przelew tradycyjny lub BLIK i online poprzez iMoje, T-Pay lub PayPal

Każda forma wsparcia ma znaczenie – razem budujemy realną ochronę konsumentów. – prezentacja_wesprzyj_SBB

 Znajdziesz nas także tutaj:

•  Facebook: https://facebook.com/BankoweBezprawie
•  X: https://x.com/SBBezprawiu
•  Instagram: https://instagram.com/bankowebezprawie.pl
•  TikTok: https://tiktok.com/@sbb3377
• YouTube: https://youtube.com/@BankoweBezprawiepl
•  www: https://bankowebezprawie.pl